Kącik logopedyczny

ROZWÓJ MOWY DZIECKA DZIELIMY NA CZTERY OKRESY:

1. Okres melodii (0-1 rok życia)

2. Okres wyrazu (1-2 rok życia)

3. Okres zdania (2-3 rok życia)

4. Okres swoistej mowy dziecięcej (3-7rok życia)

 

1. OKRES MELODII (0-1rok życia):

  • krzyk jest podstawową formą komunikacji, sygnalizacji swoich potrzeb,
  • dziecko zaczyna kojarzyć, że ilekroć krzyczy, tylekroć pojawia się mama, jest to pierwsze porozumienie,
  •  krzyk jest ćwiczeniem narządu oddechowego; wdech krótki, wydech powolny,
  • 2-3 miesiąc to głużenie albo gruchanie, towarzyszące nieskoordynowanym ruchom kończyn i całego ciała,
  • głużenie to jeszcze nie mowa, ale nieświadome ćwiczenie narządów artykulacyjnych; w głużeniu wyróżniamy samogłoski, spółgłoski, grupy spółgłoskowe i samogłoskowe; głużą wszystkie dzieci, także i głuche.
  • niemowlę w okresie gruchania przygotowuje się do wydawania podstawowych dźwięków mowy; w mózgu powstają pierwsze skojarzenia miedzy wydawanymi dźwiękami a odpowiadającymi im ruchami aparatu artykulacyjnego,
  • w drugiej połowie pierwszego roku życia obserwujemy u dziecka gaworzenie; gaworzenie to zamierzone powtarzanie dźwięków; dzięki nabywaniu takich cech jak spostrzegawczość, skupienie uwagi dziecko naśladuje teraz dźwięki, które wydało przypadkowo (powtarza je) oraz dźwięki, które zasłyszało z otoczenia; naśladownictwo początkowo odruchowe staje się objawem uwagi i woli,
  • gaworzenie to trening słuchu,
  • gruchając i gaworząc dziecko „montuje” sobie w ośrodkowym układzie nerwowym bardzo złożoną sieć powiązań; stopniowo w mózgu zaczynają się wytwarzać skojarzenia między obrazem wzrokowym przedmiotu a jego dźwiękowym odpowiednikiem; dziecko zaczyna wtedy rozumieć mowę i wymawiać nazwy przedmiotów zgodnie z ich znaczeniem; bez tych skojarzeń nazwy byłyby bez treści,
  • pod koniec drugiego roku życia dziecko dużo rozumie, spełnia proste polecenia; pojawiają się proste wyrazy: mama, tata, baba...
  • rozwój mowy postępuje w tym okresie równolegle z rozwojem fizycznym: 

a) fazie głużenia odpowiada umiejętność unoszenia głowy, 

b) gaworzeniu-umiejętność siadania, 

c) pierwszym wyrazom pozycja pionowa , stawanie.

2. OKRES WYRAZU (1-2 rok życia): 

  • dziecko używa już wszystkich samogłosek, oprócz nosowych,
  • ze spółgłosek wymawia: p, b, m, t, d, n, k, ś czasem ć, 
  • pozostałe spółgłoski zastępuje innymi, o zbliżonym miejscu artykulacji; grupy spółgłoskowe upraszcza;
  • charakterystyczne jest wymawianie tylko pierwszej sylaby lub końcówki.

3. OKRES ZDANIA (2-3rok życia):

  • w tym czasie mowa ulega dalszemu doskonaleniu, dziecko powinno wypowiadać większość spółgłosek,
  • pod koniec mogą się już pojawiać głoski s,z,c, dz a nawet sz,ż,cz, dż; wymienione głoski nie zawsze są pełnowartościowe, a czasem w trudniejszych zestawieniach – bywają zastępowane innymi, łatwiejszymi głoskami, wskutek małej sprawności narządów artykulacyjnych;
  • dziecko wie jak dana głoska powinna brzmieć, ale nie potrafi jej prawidłowo wyartykułować.

4. OKRES SWOISTEJ MOWY DZIECIĘCEJ (3-7 rok życia):

  • dziecko 3 letnie powinno wymawiać wszystkie samogłoski, tak ustne jak i nosowe, chociaż w mowie jego mogą występować odstępstwa, np. zamiana samogłosek: a = o; e = a, i = y. Jest to związane z nie wykształconą sprawnością narządów artykulacyjnych,
  • powinno też wymawiać spółgłoski wargowe: m, mi, p, pi , bi, b,
  • spółgłoski wargowo-zębowe: f, fi w, wi,
  • spółgłoski środkowojęzykowe: ś, ć, ź ,dź, ń,
  • spółgłoski tylnojęzykowo zębowe: k, g, ki, gi
  • przedniojęzykowo-zębowe: t, d, n,
  • przedniojęzykowo- dziąsłowe: l, li,
  • półsamogłoski: j, ł
  • mogą się już pojawiać głoski przedniojęzykowo – zębowe: s,z,c,dz;
  • zdarza się, że pojawiają się już głoski przedniojęzykowo-dziąsłowe: sz,ż,cz,dż,
  • chociaż dużo głosek dziecko umie już wypowiedzieć poprawnie w izolacji i pod dyktando, jednak w mowie spontanicznej są one zamieniane na łatwiejsze pod względem artykulacyjnym,
  • ogólnie mówiąc mowę dziecka 3 letniego cechuje zmiękczanie głosek s,z,c,dz, sz,ż,cz,dż, są często wymawiane jak ś,ź,ć,dź; „r” jest wymawiane jako „j” lub „ł”, zamiast „f” występuje „ch” i odwrotnie;
  • dziecko upraszcza grupy spółgłoskowe tak w nagłosie jak i w śródgłosie wyrazu; brak wyraźnych końcówek w wyrazach.

DZIECKO 4 LETNIE POWINNO:

  • wymawiać prawidłowo głoski s,z,c,dz ; nie powinno już ich wymawiać jako ś,ź,ć,dź,
  • pojawia się głoska „r”, choć jej opóźnienie nie powinno jeszcze niepokoić; opanowanie jej jest dla dziecka wielkim sukcesem, że skupiając się nad zdobyczą- często jej nadużywa, wymawiając np. rarka zamiast lalka, mreko zamiast mleko,
  • głoski sz,ż,cz,dż dziecko jeszcze zamienia na s,z,c,dz lub ś,ź,ć,dź ,
  • grupy spółgłoskowe, choć lepiej brzmiące niż poprzednio, są jeszcze upraszczane.

DZIECKO 5 LETNIE POWINNO:

  • mówić w sposób zrozumiały,
  • głoski sz,ż,cz,dż powinny się już ustalić; dziecko powinno je poprawnie powtórzyć, choć w mowie potocznej mogą być jeszcze wymawiane jak s, z,c,dz,
  • głoska „r” powinna już być wymawiana ale często pojawia się w tym okresie,
  • grupy spółgłoskowe są jeszcze upraszczane, zarówno w nagłosie wyrazu, jak i w śródgłosie.

DZIECKO 6 LETNIE POWINNO:

  • mieć opanowaną mowę pod względem dźwiękowym.

 

Nie zawsze proces rozwoju przebiega tak pomyślnie, dlatego w tych przypadkach mówimy o zaburzeniach rozwoju mowy. O wadach wymowy mówimy wtedy gdy, odbiega ona od normy fonetycznej ogólnie przyjętej w danym języku.

Kontakt

Przedszkole nr 95
z Oddziałami Integracyjnymi
im. Króla Maciusia I

ul. T. Korzona 2
03-571 Warszawa


tel: 22 679 08 08


e-mail:

p95@edu.um.warszawa.pl

 

Mapa dojazdu

× Ta strona używa plików cookies. Dowiedz się o celach i zasadach ich wykorzystywania.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z ustawieniami swojej przeglądarki.